Sinds 2008 en officieel sinds 2013 zet de gemeente Ukkel zich in voor een pesticidenvrije aanpak en ontwikkelt ze ecologische beheermethodes voor het onderhoud van haar openbare ruimtes. Parken, wegen, begraafplaatsen, scholen, ... worden al meer dan tien jaar onderhouden zonder een beroep te doen op gewasbeschermingsproducten.
Deze transitie past in een bredere gewestelijke dynamiek. Voor de gewestverkiezingen in juni 2024 heeft de Brusselse regering nieuwe maatregelen aangenomen om het gebruik en de verkoop van deze producten beter te omkaderen. Op 1 augustus 2025 werd er een belangrijke stap gezet: het gebruik van chemische pesticiden is voortaan verboden voor particulieren in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, inclusief in privétuinen. Enkel erkende producten "met een laag risico" kunnen nog toegestaan worden, op strikte voorwaarden.
Waarom dit verbod?
Dit beleid heeft verschillende doelstellingen:
- De gezondheid van de inwoners beschermen door de blootstelling aan chemische stoffen te beperken;
- De biodiversiteit in stand houden, in het bijzonder bijen, vlinders en vogels;
- De bodem- en waterkwaliteit garanderen door de verspreiding van vervuilende residuen te beperken.
Deze maatregel is des te belangrijker daar een deel van het Ukkelse grondgebied in drinkwaterwingebieden ligt die geëxploiteerd worden door Vivaqua. Pesticiden en hun residuen kunnen doordringen in de grondwaterspiegel, wat vervolgens dure behandelingen vereist om het water drinkbaar te maken. Deze natuurlijke hulpbronnen beschermen vormt dus een grote uitdaging.
Van openbare ruimtes naar privéruimtes
Dankzij de inspanningen die al meer dan tien jaar gevoerd worden in de openbare ruimtes kon het stedelijk milieu duurzaam gezuiverd worden. Nu is het de bedoeling om deze goede praktijken uit te breiden naar privéruimtes: tuinen van particulieren, mede-eigendommen en groene ruimtes van bedrijven worden verzocht zich aan te sluiten bij deze dynamiek. Deze evolutie bestaat er niet alleen in producten niet meer te gebruiken, maar ook grondig na te denken over het ontwerp en het onderhoud van de tuin.
Je tuin opnieuw uitvinden in plaats van te "behandelen"
Een pesticidenvrije tuin berust op eenvoudige en doeltreffende principes:
- De planten afwisselen om de natuurlijke weerstand te verhogen;
- Kiezen voor lokale soorten die aangepast zijn aan de bodem en het klimaat;
- Veeleisende grasperken vervangen door bloemenweides, massieven of bodembedekkers;
- Een deel spontane begroeiing aanvaarden, die gunstig is voor bestuivende insecten.
Een evenwichtige en gevarieerde tuin vraagt ook minder werk en wordt veerkrachtiger voor ziektes en plagen.
Een andere kijk
De aanwezigheid van wilde bloemen in een grasperk of aan de voet van een haag is niet langer een teken van nalatigheid, maar wel van een levende bodem en van een gezond ecosysteem. Deze evolutie van de praktijken gaat dus gepaard van een echte andere perceptie.
Een gezamenlijke inzet
De sensibilisering van het publiek is de kern van deze transitie. In het kader van haar Agenda 21 werkt de gemeente samen met onder andere vzw Natagora en andere openbare actoren zoals Leefmilieu Brussel en Vivaqua om te informeren over de impact van pesticiden en duurzame alternatieven te promoten. Sommige lokale initiatieven illustreren deze verbintenissen al, zoals het label "Réseau Nature" van emblematische sites zoals de begraafplaatsen van de Dieweg en van Verrewinkel, die erkend zijn voor hun beheer dat gunstig is voor de biodiversiteit.
Samen maken we van onze tuinen natuurlijkere en veerkrachtigere ruimtes ten voordele van ons allemaal.
Voor meer informatie
Contact
Neem contact op met de verantwoordelijke van de beheerplannen:
- mvigoni@ukkel.brussels
- 02/605.13.55
In de praktijk
- Folder 0 pesticiden (in het Frans)
- Folder 0 pesticiden_Afdrukken (in het Frans)